Uzman isim, ‘Deprem darbe tipi’ dedi: Çatı ve asansörler için uyardı

Uzman isim, ‘Deprem darbe tipi’ dedi: Çatı ve asansörler için uyardı

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nden (NKÜ) Doktor Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, İstanbul Silivri açıklarındaki 6.2 büyüklüğündeki sarsıntının beklenen ana zelzele değil, darbe tipi zelzele olduğunu belirterek, “Darbe tipi sarsıntılar olağan sarsıntılardan, yani güç asıllı sarsıntılardan farklı olarak binalarımızda ikincil elemanların hasar görmesine yol açar” dedi.

NKÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Lideri Doktor Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, İstanbul’un Silivri ilçesi açıklarında dün meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki sarsıntının beklenen İstanbul sarsıntısı değil, darbe tipi zelzele olduğunu söyledi. Türkiye’nin faal fay sınırlarında bulunduğunu, bu türlü sarsıntıların meydana gelmesinin beklenen olduğunu belirten Bal, “Ama bu sarsıntı bilhassa Kuzey Anadolu Fay Sınırı’nın bizim İstanbul’da ve Tekirdağ’da beklediğimiz ana sarsıntı değil. Bu daha küçük ölçekli bir sarsıntı. Yerin 7 kilometre altında ve Silivri merkeze yaklaşık 23 kilometre uzaklıkta meydana geldi. Münasebetiyle çok büyük yıkıcı bir sarsıntı değildi. Biz zelzeleleri sınıflandırırken büyüklüğünden fazla bilhassa inşaat mühendisleri, yani yapıları tasarlarken kullandıkları ivme bedeli dediğimiz bir bedel vardır. Yani yapısal ivme olarak bu tanım edilir ve bunu biz ‘g’ olarak, yani yer çekimini bir ‘g’ olarak düşünürseniz yapılarımızı güya yatay ivme pahasına nazaran, yüzde 40’ına nazaran çoklukla tasarımlarız. Bu bizim eski yönetmeliklerimizde de, bu yönetmeliğimizde de ekseriyetle örneğin Tekirdağ, Çorlu ve bizim bölgemizde, İstanbul’un da birçok değerli noktasında 0.40 g üzere bir sarsıntı bekliyoruz” dedi.

‘EN BÜYÜK KIYMET EYÜP’TE KAYDEDİLDİ’

Namık Kemal Üniversitesi’nin zelzele laboratuvarında 6.2 büyüklüğündeki zelzele bilgilerini tahlil ettiklerini söyleyen Bal, “Yaptığımız tahliller sonrasında zelzelenin kayıtçılarımız var, ivme ölçerlerimiz var, ivmeleri kaydettiğimiz noktalar, buralarda sarsıntının en büyük pahasını 0.21 g olduğunu gördük. Bu da İstanbul Eyüp’te kaydedildi İstanbul’da. Onun dışında Küçükçekmece’de 0.12, Marmaraereğlisi’nde 0.10 g civarında ivmelerle karşılaştık. Binaların tasarladığımız ivme pahası 0.40 olduğu için çoklukla, bu aslında bizim yapılarımızı yıkabilecek durumda olan bir sarsıntı değil. Fakat burada dikkat etmemiz gereken, bizim verileri incelerken de fark ettiğimiz, zelzelenin kısa periyodik olması ve darbe tipi bir zelzele olarak nitelendirilebileceği. Darbe tipi sarsıntılar bizim bilhassa Kuzey Anadolu Fay Çizgisi’nde beklediğimiz sarsıntılardan biraz daha farklı. Bunlar binaları tabiri caizse zangırdatma dediğimiz bir titreşim haline sokar. Bilhassa daha düşük dönemli, yani alçak katlı binaları, bilhassa veriye baktığımızda 4-5 katlı binaların, 1-2 katlı sanayi yapılarının bu zelzeleden çok etkilendiğini gördük” diye konuştu.

‘BİNALARIN İKİNCİL ELEMANLARINDA HASARA YOL AÇAR’

Bal, darbe tipi sarsıntıların farklı olduğunun altını çizerek şunları kaydetti:

-Tabii ki bu darbe tipi sarsıntılar olağan sarsıntılardan, yani güç asıllı sarsıntılardan farklı olarak binalarımızda ikincil elemanların hasar görmesine yol açar. Yani şundan bahsediyorum; bilhassa çatı noktalarının kayma tesiri meydana gelebilir. Buna biz ‘Kamçı etkisi’ deriz. Yani binaların çatılarına, kamçının hareketi üzere üst tarafının biraz daha deplasmana açık kalmasını tetikleyebilir ve bilhassa üst katlarda yaşayan insanların daha fazla duvarlarında, ikinci el elemanlarında çatlaklar görmelerine yol açabilir.

-Ben buradan bilhassa tüm apartman yöneticilerinden, kamu yöneticilerinden, kendi binalarını en alt kattan en üst kata kadar şöyle bir dolaşmalarını rica edeceğim. Bilhassa çatı bölgelerinde kaymalar var mı? Zira bu kaymalar bilhassa üstten kiremitlerin düşmesine, yağmur oluklarının ziyan görüp aşağıya ziyan vermesine yol açabilir. Münasebetiyle üst katların bilhassa apartman yöneticilerimizin, kamu yöneticilerinin binalarını bir gözle muayene etmesini ve bilhassa çatılarda kayma olmuş mu, olmamış mı? Kiremitler aşağıya düşmüş mü, düşmemiş mi? Bunlar denetim edilebilir ve ikincil eleman dediğimiz duvarlarımızda kolay çatlaklar meydana gelebilir. Bunlar alçı çatlaklarıdır. Bilhassa binalarda şu anda alçıyı çok kullanıyoruz. Münasebetiyle alçıların da çatlaklar oluşmuş olabilir. Bir sarsıntı fırtınası olarak düşünebilirsiniz, bilhassa Kumburgaz fayındaki bu etkiyi. Hasebiyle bunların devamı gelebilir.

-Tabii ki 6.2 büyüklüğünü geçeceğini kestirim etmiyoruz. Lakin yeniden de bunlar, bu oluşan çatlakları, çatı kaymalarını arttırabilir, tetikleyebilir. Bilhassa asansör üzere, merdiven üzere bölgelerde ikincil hasarlara yol açabilir. Bu noktada zelzele anında bilhassa asansörlerin kullanılmaması gerektiğini, şayet yüksek katlı bir yapıda yaşıyorsak da asansörün bilhassa ana konstrüksiyonunun halatlarının denetim edilmesi gerekir. Zira darbe tipi bir sarsıntı olduğu için asansörlerin raylarında, sınırlarında kaymalar meydana gelmiş olabilir. Bunu yöneticilerimiz çok kolay yapabilirler esasen. Gözle de görülebilir. 

administrator

Related Articles

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir